Data publikacji:

Nadmiar witaminy C - objawy i skutki uboczne

Witamina C, czyli kwas askorbinowy, jest niezbędną witaminą dla ludzkiego organizmu. Jest ona jednym z wielu rozpuszczalnych w wodzie składników odżywczych, które naturalnie występują w owocach i warzywach. Warto ją suplementować nie tylko w sezonie przeziębień - oprócz poprawy odporności, pomaga też ona w obniżaniu ciśnienia krwi, zwalczaniu stanów zapalnych i tworzeniu kolagenu. Zarówno niedobór, jak i nadmiar tej witaminy może wywoływać negatywne skutki w organizmie człowieka. Chcesz dowiedzieć się, czy możliwy jest nadmiar witaminy C i jakie są jego skutki uboczne? W tym artykule omówimy ogólne bezpieczeństwo witaminy C, możliwość nadmiernego spożycia oraz potencjalne niekorzystne skutki przyjmowania dużych dawek.

Nadmiar witaminy C

Jakie jest zapotrzebowanie na witaminę C?

Witamina C znajduje się w wielu warzywach i owocach - jej największe ilości zawierają nać pietruszki, czarne porzeczki, papryka, brukselka, truskawki, kiwi, kalarepa, brokuły, szpinak i kalafior. Przyjmowanie witaminy C z naturalnych produktów spożywczych jest lepsze niż jej suplementacja poprzez syntetyczny kwas askorbinowy. Jest ona bardziej aktywna i pozwala organizmowi na pełne wykorzystanie swoich właściwości, a co najważniejsze - praktycznie nie można jej przedawkować. Witamina C jest rozpuszczalna w wodzie, w związku z czym dochodzi do jej dużych strat w trakcie gotowania warzyw. Produkty mogą też stracić witaminę, gdy są zbyt mocno rozdrabniane lub zbyt długo przechowywane. 

Co powoduje nadmiar witaminy C? To właśnie z powodu jej nietrwałości w procesie obróbki termicznej wiele osób decyduje się na jej suplementację pozapokarmową.

Można kupić ją bez recepty w aptekach, drogeriach, a nawet supermarketach Standardowa dorosła osoba potrzebuje około 60-100 mg witaminy C dziennie, nie więcej jednak niż 2 g na dobę. Dzienne zapotrzebowanie dla dziecka wynosi 2 mg/kg masy ciała, a u kobiet w ciąży i karmiących 1,5 mg/kg masy ciała.

Większe zapotrzebowanie na witaminę C występuje także u osób starszych, osłabionych, prowadzących stresujący tryb życia, palaczy i osób uzależnionych od alkoholu. O jej przedawkowaniu można mówić wtedy, gdy witamina spożywana jest w dawce większej niż 2 g na na dobę. Czy nadmiar witaminy C może być szkodliwy?

Sprawdź także, co zrobić kiedy masz niedobór witaminy C.

Czy można przedawkować witaminę C?

Trudno jest przedawkować witaminę C, gdy pozyskujemy ją tylko ze źródeł pokarmowych. Nawet duże jej dawki nie są toksyczne. Ponieważ witamina ta jest rozpuszczalna w wodzie, jej nadmiar zostaje wydalany z organizmu wraz z moczem w ciągu kilku godzin. Przedawkowanie kwasu askorbinowego może wystąpić, gdy zażywamy go w formie farmaceutyków. Wystarczy przyjąć kilka tabletek, aby przekroczyć normę zapotrzebowania.

 Należy pamiętać, że witamina ta nie znajduje się tylko w produktach przeznaczonych do jej suplementacji. Można ją też znaleźć w preparatach mających poprawić stan skóry lub opóźnić procesy starzenia się. Czy nadmiar witaminy C jest szkodliwy? Na szczęście jednorazowe zbyt wysokie stężenie witaminy C w organizmie nie jest szkodliwe i zazwyczaj nie wiąże się z poważnymi skutkami ubocznymi. Dopiero długotrwałe spożywanie jej ponad zalecaną dawkę może prowadzić do problemów zdrowotnych.

Nadmiar witaminy C - objawy

Najwcześniejsze objawy przedawkowania witaminy C pojawiają się ze strony układu pokarmowego. Może ono objawiać się poprzez:
  • nudności, 
  • ból brzucha, 
  • biegunkę, 
  • kolkę, 
  • wzdęcia 
  • zgagę. 
Jeśli zareagujemy odpowiednio szybko i zmniejszymy ilość jej przyjmowania, nadmiar witaminy C w organizmie nie będzie skutkować długotrwałymi objawami.
Innym objawem może być zaczerwienienie i swędzenie skóry lub pojawienie się na niej wysypki. Może ona pojawić się u osób o wrażliwym organizmie lub uczulonych na kwas askorbinowy. 

Nadmiar witaminy C - skutki uboczne

Długotrwałe spożywanie witaminy C w maksymalnych dawkach może prowadzić do poważniejszych problemów zdrowotnych. Najpoważniejszym skutkiem ubocznym może być uszkodzenie nerek. Zwiększa się ryzyko pojawienia się kamicy nerkowej. Co mają ze sobą wspólnego nadmiar witaminy C i nerki? Suplementując witaminą C, z moczem wydalany jest nie tylko kwas askorbinowy, ale także kwas szczawiowy. W drogach moczowych wytrąca się on z wapniem w postaci kamieni, stąd też możliwość pojawienia się kamieni nerkowych. Witamina C wpływa również na wyniki badań moczu - wartości glukozy, pH oraz barwy. Dodatkowo u osób z niewydolnością nerek, u których kwas askorbinowy ulega przekształceniu do nierozpuszczalnych szczawianów, mogą one gromadzić się w różnych organach. 

Nie tylko nerki mogą zostać ofiarą przedawkowywania witaminy C. Ponieważ jest ona kwasem, może mieć też negatywny wpływ na szkliwo zębów. Ta sytuacja może wystąpić, kiedy często spożywamy soki owocowe bogate w tę witaminę. Zbyt długi kontakt kwasu askorbinowego ze szkliwem zębów może je uszkodzić. Oczywiście wypicie szklanki kwaśnego soku nie spowoduje od razu erozji szkliwa, warto jednak pamiętać o regularnym przepłukiwaniu ust wodą i myciu zębów.

Nadmiar witaminy C u dzieci

Dzieci, a w szczególności niemowlęta, potrzebują więcej witaminy C niż dorośli. Suplementację można zacząć w wieku 6 miesięcy, jednak u zdrowych dzieci nie jest ona konieczna. Zalecana jest jednak dla tych niemowląt, które nie są karmione piersią. Przedawkowanie witaminy C u dzieci powoduje podobne objawy, jak u dorosłych i kobiet w ciąży, a są to zazwyczaj dolegliwości ze strony układu pokarmowego, a także bóle głowy i bezsenność.

Autorka: Patrycja Hendzel