Data publikacji:

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie

Autor: Zuzanna Pawlak

Kamica nerkowa to choroba, w przebiegu której z moczu wytrącają się substancje chemiczne, tworząc złogi zalegające w drogach moczowych. Sprawdź, co powoduje powstanie kamieni nekowych, jakie są objawy ich obecności i jak leczyć kamicę.

Kamica nerkowa – co to takiego?

U chorych na kamicę nerkową stwierdza się nierozpuszczalne złogi w drogach moczowych. Powstają one, gdy substancje chemiczne obecne w moczu wytrącają się z powodu wysokiego stężenia. Znajdują się najczęściej w górnym odcinku dróg moczowych, czyli w nerkach i moczowodach. Jednak mogą występować również w pęcherzu moczowym, cewce moczowej, a także w gruczole krokowym u mężczyzn. Schorzenie to występuje nawet u 10% mężczyzn i około 5% kobiet, jest więc częstą chorobą. Najczęściej pojawia się u osób między 30 a 50 rokiem życia.

Kamica nerkowa – objawy

Najczęściej pierwszym objawem kamieni nerkowych, z jakim chory zgłasza się do lekarza, jest kolka nerkowa. Jest to bardzo silny ból, lokalizujący się w okolicy lędźwiowej, który promieniuje do dolnej części brzucha, okolicy narządów płciowych i przyśrodkowej części uda. Jest on spowodowany przemieszczającym się w moczowodzie złogiem, który powoduje zablokowanie odpływu moczu z nerki. W przypadku obecności kamienia w cewce moczowej ból lokalizuje się w podbrzuszu.

Do pozostałych objawów mogących występować w czasie napadu kolki nerkowej należą:

  • parcie na mocz 
  • częste oddawanie moczu małymi porcjami
  • nudności i wymioty
  • wzdęcia
  • zblednięcie
  • pocenie się
  • niepokój
  • obecność krwi w moczu
  • omdlenia
  • gorączka i dreszcze – w przypadku zakażenia
  • Niekiedy złóg znajduje się w układzie kielichowo-miedniczkowym nerki i wywołuje tępe pobolewania w okolicy lędźwiowej. Czasami zaś objawy kamicy nerkowej nie są obecne, a choroba jest diagnozowana przypadkowo, np. przy okazji badania USG brzucha z innej przyczyny.

    Kamienie nerkowe – przyczyny powstawania

    Istnieje wiele czynników ryzyka wystąpienia tzw. kamieni na nerkach. Należą do nich:

  • kamica nerkowa u członków rodziny
  • zmiany anatomiczne układu moczowego – Dotyczy to takich nieprawidłowości, które powodują zastój moczu w drogach moczowych. Mogą to być wady wrodzone, ale też np. rozrost gruczołu krokowego u mężczyzn.
  • picie niedostatecznej ilości płynów
  • Kinghoff butelka bidon na wodę z wkładem na owoce 800 ml - 14,00 zł

  • unieruchomienie – np. u osób obłożnie chorych
  • praca w pozycji siedzącej
  • upały i nasilone pocenie się
  • przyjmowanie niektórych leków i suplementów diety – Do preparatów mogących przyczynić się do powstawania kamieni moczowych należą m.in.: witamina C i D, wapń.
  • sposób odżywiania – Diety z dużą zawartością: białka, wapnia, puryn, szczawianów, sodu. Niekiedy także niedobór wapnia w diecie może sprzyjać kamicy układu moczowego.
  • choroba nowotworowa – Może powodować wzrost stężenia wapnia i kwasu moczowego.
  • zaburzenia ze strony układu pokarmowego – choroby zapalne jelit np. choroba Leśniowskiego-Crohna i inne stany powodujące upośledzenie wchłaniania w jelitach.
  • nawracające infekcje układu moczowego
  • Leczenie kamicy nerkowej

    W przypadku występowania kolki nerkowej najważniejsze jest leczenie mające na celu zwalczanie bólu. W takiej sytuacji stosuje się:

  • leki przeciwbólowe
  • leki rozkurczowe
  • leki przeciwzapalne
  • Zaleca się także aktywność ruchową. Leczenie to nie powoduje ustania dolegliwości. Ból ustępuje najczęściej po kilku dniach w wyniku przemieszczenia się kamienia nerkowego do pęcherza moczowego. Czasem konieczne jest przyjęcie chorego na oddział urologiczny. Wskazaniami do takiego postępowania są:

  • objawy zakażenia np. gorączka
  • bezmocz lub skąpomocz
  • kolka nerkowa u osoby z jedną nerką
  • Choremu po epizodzie kolki nerkowej zaleca się:

    Dna moczanowa dieta i jadłospisy - 19,15 zł

  • Wypijanie co najmniej 2 litrów wody dziennie. Może to doprowadzić do samoistnego wydalenia kamienia nerkowego.
  • Ograniczenie spożywania białka zwierzęcego, soli kuchennej, produktów zawierających szczawiany np. czekolada, mocna kawa i herbata, orzechy, soja.
  • Przyjmowanie w diecie odpowiedniej ilości wapnia, nadmierne ograniczanie spożywania wapnia może powodować wchłanianie większej ilości szczawianów, które również tworzą kamienie nerkowe.
  • Konsultację u lekarza urologa w celu ustalenia dalszego leczenia.
  • W większości złogi są wydalane z moczem, jednak niekiedy tak się nie dzieje i konieczne jest leczenie zabiegowe. Do metod stosowanych w celu usunięcia kamieni moczowych należą:

  • litotrypsja falami uderzeniowymi generowanymi pozaustrojowo (ESWL) – Zabieg polega na rozkruszeniu kamieni nerkowych. Dzięki temu mniejsze złogi mogą zostać usunięte wraz z moczem. Odbywa się to w znieczuleniu ogólnym, najczęściej nie jest konieczna hospitalizacja po zabiegu. Tej metody nie stosuje się u kobiet w ciąży i chorych z zaburzeniami krzepnięcia krwi.
  • litotrypsja uretrorenoskopowa – Jest to usuwanie kamienia przez cewkę moczową za pomocą endoskopu.
  • nefrolitotrypsja przezskórna – Usuwanie złogu przy pomocy endoskopu wprowadzonego do układu kielichowo-miedniczkowego.
  • leczenie operacyjne