Data publikacji:

Czy zakupoholizm to choroba?

Zakupoholizm to niepohamowana potrzeba kupowania, która sprowadza się do nabywania zupełnie niepotrzebnych przedmiotów. Część przedmiotów nigdy nie zostanie odpakowana, bo nie o rządzę posiadania tutaj chodzi, a o samą ekscytację podczas dokonywania zakupu. Sprawdź, jakie są objawy zakupoholizmu, jak go leczyć i kto jest narażony na uzależnienie od zakupów.

Przyczyny zakupoholizmu

Dokładne przyczyny, które odpowiadają za uzależnienie od zakupów wciąż nie zostały poznane. Wiadomo, że najbardziej narażone są osoby, które posiadają niską samoocoenę. Kupując, próbują podbudowywać swoje ego. Czują wówczas, że mają władzę i siłę. Zakupy traktują jako metodę podwyższania swojego statusu w społeczeństwie.

Oczywiście, otoczenie także ma wpływ na pojawienie się uzależnienia od kupowania. W biednych regionach ten problem nie występuje. To zdecydowanie schorzenie XXI wieku, dotyczące jedynie krajów rozwiniętych. Łatwość pozyskania pożyczek, kredytów i kart kredytowych sprzyja kupowaniu bez opamiętania. Wszechoobecne reklamy i promocje, zachęcają dodatkowo do dokonywania niekontrolowanych zakupów.

Objawy zakupoholizmu:

Najważniejszym objawem jest oczywiście nieustająca potrzeba robienia zakupów, często zupełnie niepotrzebnych i zbędnych rzeczy. Zakupoholiczka może nawet nigdy nie rozpakować zakupionych przedmiotów – kupuje dla samego kupowania. Nie ma potrzeby czerpania przyjemności z zakupionych towarów.
Kupowaniu towarzyszy silna ekscytacja. To z niej osoby czerpią największą przyjemność. Po tym czasie przychodzi moment rozczarowania. Zakupoholiczka zaczyna żałować dokonanego zakupu, jednak nie trwa to długo. Po upatrzeniu kolejnego produktu, cykl się powtarza do czasu, aż portfel zacznie świecić pustkami.
Schemat wydaje się być bardzo prosty, ale nie zawsze możesz być w stanie zauważyć go u bliskiej osoby. Zakupoholik ukrywa swoją chorobę. Inne objawy, które mogą świadczyć o uzależnieniu od zakupów:
  • pożyczanie pieniędzy od znajomych
  • zaciąganie kredytów, w tym tzw. „chwilówek”
  • brak pieniędzy na opłatę rachunków i czynszu
  • kłamstwa dotyczące dokonanych zakupów
  • ukrywanie zakupionych produktów przed bliskimi
  • poświecanie dużej ilości czasu na zakupy – myślenie, planowanie i mówienie o nich

Czy to już uzależnienie?

Nie każdy, kto spędza weekendy w galeriach handlowych jest uzależniony. Nie ma w tym nic złego, jeśli lubisz chodzić na zakupy. Jeśli dokonujesz przemyślanych zakupów produktów, których potrzebujesz, nie martw się – nie jesteś uzależniona. O uzależnieniu można mówić, kiedy osoba nie jest w stanie powstrzymać się od kupowania, nie liczy się z pieniędzmi, które trwoni na niepotrzebne rzeczy. 

Leczenie zakupoholizmu

Pierwszym krokiem do odzysknia panowania nad swoim życiem, jest zdanie sobie świadomości, że ma się problem. Obsesyjne kupowanie to uzależnienie i trzeba je traktować w podobnych kategoriach. 
Terapia uzależnień opiera się przede wszystkim na terapii poznawczo-behawioralnej, którą przeprowadza psycholog terapeuta. Opiera się na:
  • wyznaczeniu dziennego lub tygodniowego limitu wydawanych pieniędzy
  • rezygnazji z kart kredytowych i kart debetowych
  • nauce radzenia sobie z impulsami, które towarzyszyły chwili podczas kupowania
  • metody radzenia sobie z reklamami, promocjami i rabatami, które namawiają do zakupów
  • próbie odbudowania relacji z bliskimi
  • opracowaniu planu spłaty zaciągniętych pożyczek i kredytów

Leczenie powinno obejmować wizyty w poradni psychologicznej, ale także wizyty u psychiatry. Oceni on stan ogólny pacjenta i zdecyduje o ewentualnym wprowadzeniu farmakoterapii. Może być ona pomocna przy schorzeniach towarzyszących – np. depresji czy nerwicy.
Terapia może trwać kilka tygodni lub miesiące. To, jak szybko osiągnie się zamierzone efekty, jest kwestią indywidualną. Leczenie jest o wiele bardziej skuteczne, jeśli zakupoholiczka ma wsparcie najbliższych.

Ile kosztuje wizyta u psychiatry?

Koszt wizyty prywatnej u psychiatry to około 100-180 zł. Pamiętaj, że możesz zapisać się do specjalisty w ramach ubezpieczenia zdrowotnego (za darmo), bez skierowania. Nie jest ono w ogóle potrzebne. 

Ile kosztuje wizyta u psychologa?

Koszt jednej wizyty to zazwyczaj około 80-150 zł. Niestety, aby terapia była skuteczna, koniecznych jest kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt wizyt. Jeśli chcesz zapisać się do psychologa za darmo, w ramach ubzpieczenia zdrowotnego, musisz mieć skierowanie. Możesz je uzyskać od lekarza rodzinnego lub psychiatry.

Czy da sie wyleczyć z zakupoholizmu?

Zdania wśród naukowców są podzielone. Zakupoholizm jest formą uzależnienia. Mówi się, że osoba uzależniona, pozostaje uzależniona do końca życia – każdego dnia walczy ze swoim nałogiem. Najprawdopodobniej, wśród zakupoholików wygląda to podobnie. Każdy dzień to próba walki z nałogiem.

Kto jest najbardziej narażony na uzależnienie od kupowania?

Okazuje się, że płeć nie ma dużego znaczenia. Na zakupoholizm chorują zarówno kobiety, jak i mężczyźni, młodzi i starsi.
Każdego dnia widzisz dziesiątki lub setki reklam, które namawiają do kupna. Wmawiają ci, że dany przedmiot jest ci potrzebny. Codziennie ulegamy reklamom, chociaż nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę.

Co robić, aby nie uzależnić się od zakupów?

Staraj się świadomie dokonywać zakupów – wyznaczaj sobie miesięczny limit kupowania nowych przedmiotów. Nie pozwalaj sobie na nieprzemyślane zakupy. 
W księgarniach dostępnych jest wiele książek, które przybliżą ci dokładniej jak nie nie ulegać reklamom i promocjom oferowanym w sklepach.
Jeśli czujesz, że problem zakupoholizmu może cię dotyczyć, poszukaj wsparcia – porozmawiaj z bliską ci osobą lub ze specjalistą. 
Autorka: Natalia Ciszewska