Data publikacji:

Zagrożenia podczas nurkowania

Autor: Zuzanna Pawlak

Zbliżają się wakacje – gorące plaże, morze lub ocean. Jesteś osobą, dla której to wciąż za mało i szukasz czegoś bardziej ekscytującego? Być może zdecydujesz się na nurkowanie. Niesamowite widoki i emocje. Trzeba jednak pamiętać też o niebezpieczeństwach. Sprawdź, co może się zdarzyć podczas nurkowania.

Jakie wypadki grożą nurkowi?

Najbardziej typowe dla nurkowania wypadki związane są ze zbyt gwałtownym wynurzaniem się z wody. Dzieje się tak najczęściej, gdy wydarzy się coś co przestraszy niedoświadczonego nurka. Próbuje się on wtedy wydostać z wody jak najszybciej. Dodatkowo w panice taka osoba zatrzymuje oddech, co nasila uszkodzenia narządów. Skutkiem zbyt szybkiego wynurzenia są:

  • uraz ciśnieniowy, inaczej barotrauma
  • choroba dekompresyjna, znana też jako choroba kesonowa
  • Co jeszcze zagraża niedoświadczonemu nurkowi? Oglądając pod wodą niezwykłe i kolorowe ryby, ukwiały czy rozgwiazdy, można pod wpływem impulsu zechcieć ich dotknąć. Tego pod żadnym pozorem nie powinniśmy robić. Wiele z tych zwierząt jest jadowitych. Im bardziej kolorowe jest zwierze, tym wyższe ryzyko, że jest niebezpieczne.

    NURKOWANIE, Jerzy Macke, Krzysztof Kuszewski, Grzegorz Zieleniec - 41,99 zł

    Co się dzieje w twoim ciele – uraz ciśnieniowy

    Nurkując zanurzamy się wiele metrów pod powierzchnię wody. Z każdymi 10 metrami poniżej poziomu wody ciśnienie rośnie o 1 atmosferę. Powoduje to masa wody, pod którą się znajdujemy. Wzrost ciśnienia sprawia, że gazy zawarte w płucach, zatokach przynosowych i uchu środkowym sprężają się, czyli zmniejszają swoją objętość.

    Podczas szybkiego wynurzania się, gwałtownie spada ciśnienie, a gazy zwiększają znów swoją objętość. Przerażony nurek często odruchowo zatrzymuje oddech. W ten sposób nie pozwala zwiększonej nagle ilości powietrza „uciec” z płuc. Może to doprowadzić do rozerwania pęcherzyków płucnych. Typowo do uszkodzenia pęcherzyków dochodzi w momencie szybkiego wynurzania się z niewielkiej głębokości – do 10 m. Objawy pojawiają się po około 30 minutach, należą do nich:

  • kaszel
  • plucie krwią
  • ból w klatce piersiowej (nasila się w czasie oddychania)
  • przyspieszony oddech
  • uczucie duszności
  • zasinienie
  • Aby temu zapobiec należy pamiętać, aby nie wstrzymywać oddychania podczas wynurzania! Gdy niestety wstrzymasz oddech, obserwuj czy nie występują objawy choroby ciśnieniowej. W razie pojawienia się kaszlu, krwioplucia lub innych symptomów, udaj się do najbliższego szpitala.

    Barotrauma w zatokach przynosowych i uchu środkowym

    Barotrauma w przypadku zatok przynosowych może wystąpić zarówno w czasie wynurzania, jak i zanurzania. W wyniku zmian ciśnienia w zatokach przynosowych może dojść do:

  • obrzęku błony śluzowej
  • produkcji wydzieliny w zatoce
  • odklejania błony śluzowej od kości i krwawienia
  • bólu czoła i policzków
  • Zazwyczaj dotyczy to osób z katarem, zapaleniem zatok oraz skrzywieniem przegrody nosa.

    Również ucho środkowe jest narażone na uraz ciśnieniowy. Dochodzi do niego najczęściej w czasie zanurzania. Dlatego podczas kursu nurkowania instruktor uczy metody wyrównywania ciśnień. Polega ona na zamknięciu ust, zatkaniu nosa palcami i wydmuchaniu powietrza. Nazywane jest to próbą Valsavy. Barotrauma może doprowadzić do pęknięcia błony bębenkowej, a niekiedy uszkodzenia ucha wewnętrznego. Do objawów takiego urazu należą:

  • wyciek krwi z ucha
  • ból głowy
  • nudności i wymioty
  • zaburzenia równowagi
  • uszkodzenie słuchu
  • Narażone na uraz ciśnieniowy ucha środkowego są osoby z zapaleniem ucha środkowego, skrzywieniem przegrody nosowej lub przewlekłym katarem alergicznym.

    Mechanizm choroby kesonowej

    Wzrost ciśnienia sprawia, że zwiększa się także rozpuszczalność gazów w wodzie. Przez to rośnie ilość rozpuszczonego w tkankach tlenu i azotu. Podczas szybkiego wynurzania we krwi i tkankach mogą tworzyć się pęcherzyki gazu. Zwykle dotyczy to osób wynurzających się z głębokości 20 m. Im dłużej trwa nurkowanie i im głębiej się zanurzymy, tym wyższe jest ryzyko wystąpienia takiego wypadku. Podróż samolotem nasila objawy choroby dekompresyjnej. Dlatego nie powinno się nurkować w dniu poprzedzającym lot. Obecność pęcherzyków azotu może zatykać naczynia krwionośne i prowadzić do:

  • zatorowości płucnej (dusznosć - zagrożenie życia)
  • uszkodzenia rdzenia kręgowego (niedowłady)
  • uszkodzenia mózgu (drgawki, niedowłady)
  • W łagodniejszej postaci do objawów należą:

  • zaczerwienienie i swędzenie skóry
  • ból mięśni
  • ból stawów
  • osłabienie
  • Objawy zazwyczaj pojawiają się po 3 godzinach od wynurzenia. Aby im zapobiegać należy pamiętać o powolnym wynurzaniu się z wody.

    Pierwsza pomoc dla nurka

    Zasady pierwszej pomocy w przypadku choroby dekompresyjnej i barotraumy są identyczne. Polegają one na:

  • Wyciągnięciu nurka z wody.
  • Ocenie stanu świadomości, oddychania, drożności dróg oddechowych.
  • Gdy nie oddycha – resuscytacji (uciskanie mostka i oddechy ratowicze).
  • Gdy oddycha – ułożeniu w pozycji bezpiecznej (na lewym boku).
  • Zawiadomieniu pogotowia.
  • Spotkanie z niebezpiecznymi zwierzętami morskimi

    Morze czy ocean to środowiska pełne pięknych, ale też i niebezpiecznych zwierząt. Zazwyczaj uciekają one przed człowiekiem, jednank nieostrożna osoba może zostać przez nie zraniona. Uważaj na:

  • rekiny
  • mureny
  • meduzy
  • jadowite ryby – szkaradnice, skrzydlice, skorpeny, płaszczki
  • ukwiały
  • jeżowce
  • jadowite ślimaki morskie
  • Większość z nich jest jadowita. Należy ich unikać, podziwiać z daleka i nie próbować dotykać. Gdy jednak dojdzie do kontaktu z takim zwierzęciem należy:

  • Oczyścić ranę, usunąć kolce lub parzydełka.
  • Kolejne kroki różnią się w zależności od rodzaju zwierzęcia:

  • Jadowite ryby – włożyć kończynę do gorącej wody.
  • Węże morskie – założyć opaskę uciskową na kończynę.
  • Meduzy, koralowce, ukwiały – płukać ranę wodą z octem.
  • Znając te zagrożenia i wiedząc, jak ich uniknąć, możesz śmiało ruszać na wakacje!