Data modyfikacji:

Cukrzyca – cichy zabójca? Typy, przyczyny, objawy, rozpoznanie i leczenie cukrzycy

Autor: Natalia Ciszewska

Co to jest cukrzyca?

Cukrzyca to choroba metaboliczna, która polega na tym, że we krwi znajduje się za dużo cukru. Prawidłowy poziom glukozy we krwi u zdrowego człowieka wynosi około 100 mg/dl. Jeśli ta wartość jest znacznie przekroczona przez dłuższy czas, oznaczać to może cukrzycę.

Substancje złożone są przekształcane w wątrobie do związków prostych, między innymi w glukozę. Związki proste trafiają do krwi i są kierowane do komórek, które je potrzebują do prawidłowego funkcjonowania. Glukoza nie potrafi sama wydostać się z krwi do komórek, dlatego za jej transport odpowiada insulina.

W cukrzycy droga glukozy do komórek jest zaburzona przez niedobór lub nieprawidłowe działanie hormonu. Skutkiem tego jest wysoki poziom glukozy we krwi, zwany hiperglikemią.

Typy cukrzycy

  • Cukrzyca typu 1

    Spowodowana jest zniszczeniem komórek β (beta) trzustki, które produkują insulinę. Komórki są atakowane przez własny układ immunologiczny. Jest klasyfikowana jako choroba autoimmunologiczna.

  • Cukrzyca typu 2

    Wydzielanie insuliny jest upośledzone. Ten typ cukrzycy występuje najczęściej. Predyspozycje do zachorowania mogą być przekazywany genetycznie, ale czynniki środowiskowo-żywieniowe także mają duże znaczenie. Częściej występuje u osób z otyłością brzuszną, podatnych na stres.

  • Cukrzyca ciążowa

    Pojawia się w ciąży na skutek zmian hormonalnych. Wysokie stężenie estrogenów i innych hormonów, powodują, że insuliny zaczyna być we krwi coraz mniej. Przez to glukoza nie jest w stanie wydostać się z krwi do komórek.

    Jakie są przyczyny cukrzycy?

    Problem leży w insulinie lub receptorach, które jej nie rozpoznają.

    Insulinooporność często prowadzi do cukrzycy typu 2. Jest to stan, kiedy insulina jest produkowana przez trzustkę w prawidłowy sposób, ale komórki nie reagują na nią. Oznacza to, że komórki nie potrafią odebrać glukozy z krwi.

    Predyspozycje można dziedziczyć, ale można je także nabyć przez nieodpowiedni styl życia. Brak ruchu, dieta bogata w cukry proste, otyłość i stres to jedne z najczęstszych przyczyn cukrzycy.

    Czym się różni cukrzyca typu 1 od cukrzycy typu 2?

    Różnica pomiędzy cukrzycą typu 1 i 2 polega na tym, że w cukrzycy typu 1 trzustka nie produkuje insuliny, natomiast w cukrzycy typu 2 trzustka produkuje ją w zbyt małej ilości lub ilości prawidłowej, ale to komórki nie potrafią jej rozpoznać. Cukrzyca typu 1 to cukrzyca insulinozależna.

    Czy leczenie cukrzycy zawsze wymaga podawania insuliny?

    Zastrzyki z insuliną są podstawowym leczeniem w cukrzycy typu 1. Cukrzycę typu 2 można pokonać za pomocą zmiany stylu życia. Jeśli ruch, utrata nadprogramowych kilogramów i zmiana diety nie pomagają, wdraża się wtedy leczenie dodatkowe – tabletki doustne, które mają pomóc insulinie w transporcie glukozy do komórek.

    Cukrzyca – objawy

    Czy możesz mieć cukrzycę i tego nie wiedzieć? Tak, jest to możliwe. Cukrzyca nie boli, nie czuć jej i nie widać. Objawy mogą być przez jakiś czas niezauważalne i często dopiero skutki cukrzycy skłaniają do wizyty u lekarza. Jak więc wykryć cukrzycę na czas?

    4 najważniejsze objawy cukrzycy:

  • wzmożone pragnienie
  • częste oddawanie moczu
  • wzrost masy ciała
  • osłabienie i senność
  • Rozpoznanie cukrzycy

    Jeżeli zauważyłaś u siebie niepokojące objawy – skonsultuj się z lekarzem. Dostaniesz skierowanie na badanie poziomu cukru we krwi. Pamiętaj, by na pobranie krwi przyjść na czczo. Czyli zrób sobie głodówkę przez minimum 8 godzin przed badaniem. Zrezygnuj też z porannej kawy, możesz ją zastąpić szklanką wody. To wszystko ma duże znaczenie w interpretacji wyników.

    Jak interpretować wyniki poziomu glukozy we krwi?

  • Wartość poniżej 100 mg/dl oznacza brak cukrzycy.
  • Wartość 100-120 mg/dl może dawać podejrzenie wczesnego stadium cukrzycy i wymaga dalszej diagnostyki.
  • Wartość powyżej 120 mg/dl świadczy o cukrzycy.
  • Cukrzyca – leczenie

    W zależności od przyczyny choroby, można wyróżnić 3 sposoby leczenia cukrzycy.

  • Leczenie bez stosowania leków

    Polega na zmianie stylu życia, w tym diety. Czas ograniczyć stres, odkurzyć stary rower i pójść pobiegać!

  • Leczenie z zastosowaniem leków doustnych

    Leki przeciwcukrzycowe przyjmuje się doustnie. Ich dobór jest sprawą indywidualną i zależy od wyników badań dodatkowych. Cukrzyca jest chorobą postępującą, dlatego badania poziomu cukru trzeba powtarzać co jakiś czas i oceniać, czy dawka leków jest dobrze dobrana i czy leczenie nie wymaga modyfikacji.

  • Zastrzyki z insuliny

    Insuliny nie można połknąć ani wypić. Musi zostać wstrzyknięta podskórnie. Jej dawka jest ściśle wyliczona, dlatego niezwykle ważne jest, by trzymać się zaleceń. Igły, strzykawki i ampułki z insuliną to już przeżytek. Obecnie hormon podaje się za pomocą wstrzykiwacza insuliny, tzw. „pena” lub pompy insulinowej.

    Powikłania cukrzycy

    Wysoki poziom cukru we krwi i niski poziom cukru w komórkach są niebezpieczne dla niemal każdego narządu. Mogą doprowadzić do zmian zachowania, osteoporozy, problemów ze wzrokiem czy niegojenia się ran. Najczęstsze skutki cukrzycy to:

  • kwasica i śpiączka ketonowa
  • zespół hiperglikemiczno-hiperosmolalny
  • hipoglikemia polekowa
  • retinopatia cukrzycowa
  • zaćma
  • nefropatia cukrzycowa
  • neuropatia cukrzycowa
  • zespół stopy cukrzycowej
  • zmiany skórne
  • zmiany stawowe
  • zmiany kostne
  • Cukrzyk typu 1 ZAWSZE powinien mieć przy sobie insulinę

    Harmonogram dnia diabetyków powinien być ściśle rozplanowany. Godzinne opóźnienie z obiadem, nieplanowany bieg do pracy z parkingu czy spontaniczna impreza z alkoholem mogą nieść ogromne niebezpieczeństwo dla życia. Dlatego mówi się, że rutyna to przyjaciółka cukrzyka. Na szczęście nie trzeba rezygnować ze wszystkiego, po prostu wrzuć do torebki dodatkową dawkę hormonu. Przy odpowiedniej organizacji, można pozwolić sobie na nieco spontaniczności.

    Atak cukrzycowy

    Dawkowanie insuliny jest niezwykle istotne. W przypadku przedawkowania hormonu, może dojść do ataku cukrzycowego, znanego także potocznie jako atak cukrzycy. Poziom glukozy jest wtedy zbyt niski, dochodzi do hipoglikemii. Początkowo pojawia się osłabienie, ospałość. To jest moment, kiedy trzeba zjeść coś słodkiego, by uchronić się przed śpiączką.

    Cukrzyca a ciąża

    W Polsce co roku 1500-2000 kobiet z cukrzycą zachodzi w ciążę. Plany powiększania rodziny warto omówić z lekarzem. Cukrzyca w ciąży wymaga systematycznego monitorowania wahań stężenia glukozy i insuliny we krwi przyszłej mamy.

    Cukrzyca może pojawić się dopiero w ciąży. Zdarza się tak u 3-5% ciężarnych kobiet. Częściej ma to miejsce w drugiej połowie ciąży.

    Stężenie hormonów takich, jak estrogen, progesteron, laktogen łożyskowy i prolaktyna, zwiększa się podczas ciąży. Działają one przeciwstawnie do insuliny, dlatego może dojść do wahań jej stężenia w organizmie przyszłej mamy i rozwinięcia się cukrzycy ciążowej.

    Insulina nie przechodzi z matki do płodu przez łożysko, jednak glukoza już tak. Oznacza to, że jeśli poziom cukru we krwi matki jest powyżej normy, to we krwi płodu jest tak samo wysoki. Niesie to niebezpieczeństwo nie tylko dla mamy, ale także dla dziecka.

    Możliwe powikłania hiperglikemii u płodu:

  • duża masa urodzeniowa, powyżej 4 kg przy jednoczesnej niedojrzałości płodu
  • kwasica
  • wady wrodzone (najczęściej dotyczą cewy nerwowej, serca)
  • obumarcie płodu
  • Leczenie cukrzycy w ciąży

    Odpowiednie leczenie podczas ciąży zapobiega przed skutkami cukrzycy. Polega na zastosowaniu odpowiedniej diety lub przyjmowaniu insuliny.

    Czy cukrzyca ciążowa może powrócić w kolejnej ciąży?

    Tak, cukrzyca ciążowa powraca u około 30% kobiet w następnej ciąży, dlatego szczególnie wtedy warto dmuchać na zimne i wykonywać regularnie badania kontrolne poziomu cukru i insuliny we krwi.

    Proste i pyszne ciasta na Boże Narodzenie [PRZEPISY]

    Proste i pyszne ciasta na Boże Narodzenie. Przepisy ze zdjęciami

    2020-09-01
    Święta Bożego Narodzenia to czas odpoczynku, uśmiechu, bliskości, ale także moment wielu kulinarnych popisów. Jeśli chcesz zaskoczyć swoich bliskich, po tradycyjnym barszczu i karpiu podaj pyszny deser w postaci dobrego ciasta. Zastanawiasz się, jakie ciasta na Boże Narodzenie upiec tym razem, aby pozytywnie zaskoczyć rodzinę? Mamy dla ciebie kilka podpowiedzi! Przepisy na ciasta będą łatwe i proste w przygotowaniu. Sprawdź nasze pomysły na wigilijne przepisy na bożonarodzeniowe placki.
    ryż basmati

    Czy ryż basmati jest zdrowy? Ile ma kalorii? Właściwości ryżu basmati

    2020-05-23
    Ryż jest jednym z najpopularniejszych produktów spożywczych na całym świecie. Duży wybór gatunków tego zboża sprawia, że każdy bez problemu znajdzie ten idealnie dopasowany do indywidualnej diety. Jedną ze sławniejszych odmian jest ryż basmati. Jakie są jego właściwości odżywcze i jak wykorzystać go w kuchni?
    tapioka

    Tapioka – gdzie kupić?

    2020-05-21
    Tapioka to nic innego jak kasza wyrabiana z egzotycznej rośliny o nazwie maniok. Jakie właściwości ma tapioka oraz gdzie ją kupić? Sprawdź!
    Produkty z niskim indeksem glikemicznym

    Dieta o niskim indeksie glikemicznym. Jak ułożyć jadłospis na tydzień? Jakie produkty i zasady?

    2020-02-21
    Indeks glikemiczny (IG) jest parametrem, który pozwala na klasyfikowanie produktów spożywczych pod względem ich wpływu na podniesienie poziomu glukozy we krwi. Kontrola indeksu glikemicznego spożywanych posiłków jest szczególnie ważna dla cukrzyków, jednak coraz częściej zaleca się ją i zdrowym osobom, które chcą cieszyć się smukłą linią i zapobiegać wielu chorobom. Jak powinna wyglądać dieta o niskim indeksie glikemicznym? Sprawdź listę „dozwolonych” oraz „zakazanych” produktów.
    zdrowe ksiązki kucharskie

    Zdrowe książki kucharskie – zobacz nasz ranking

    2019-11-26
    Zdrowe odżywianie to bardzo modny temat, który przyciąga coraz więcej osób. Jednak jak w prosty i szybki sposób zadbać o codzienne posiłki? Sprawdź
    zdrowe przekąski

    Zdrowe przekąski – pomysły na szybkie przegryzki

    2019-10-02
    Urządzasz imprezę i chcesz przyrządzić coś szybko oraz zdrowo? A może nie lubisz obiadów na mieście i wolisz wziąć do pracy coś z domu? Sprawdź!